Przejdź do treści

Chodź w góry

Wpisz co najmniej dwie litery: nazwę szczytu, przełęczy, doliny, schroniska, pasma albo temat.

Odzież

Ubiór na cebulkę w górach – trzy warstwy i jak ich używać

Ubiór na cebulkę to bielizna, ocieplenie i ochrona przed wiatrem oraz deszczem. Każda warstwa robi co innego, a zdjąć ją trzeba, zanim się spocisz.

Autorka tekstu: KarinaOpublikowano

System warstwowy to nie lista rzeczy do kupienia, tylko sposób regulowania temperatury. W górach w ciągu jednego dnia przechodzisz przez kilka klimatów: zimny poranek w dolinie, spocone podejście, wietrzną grań i długi postój na szczycie. Jedna gruba kurtka nie sprawdzi się dobrze w żadnej z tych sytuacji. Trzy cienkie warstwy, zakładane i zdejmowane w odpowiednim momencie, sprawdzą się we wszystkich.

Pierwsza warstwa cebulki – odprowadzić pot

Bielizna przylega do skóry i ma jedno zadanie: zabrać z niej wilgoć. Mokra skóra wychładza się wielokrotnie szybciej niż sucha, więc od tej warstwy zależy komfort wszystkich pozostałych.

  • Wełna merino grzeje także wtedy, gdy jest wilgotna, i długo nie łapie zapachu. Schnie wolniej i jest mniej odporna na przetarcia. Sprawdza się w chłodzie i na wielodniowych trasach.
  • Syntetyki (poliester, polipropylen) schną najszybciej i są trwałe, ale szybko zaczynają pachnieć. Dobre na intensywny wysiłek i upał.
  • Bawełna chłonie pot, trzyma go przy skórze i schnie godzinami. W góry się nie nadaje, poza spacerem w upalny dzień.

Druga warstwa cebulki – zatrzymać ciepło

Warstwa środkowa izoluje, czyli zatrzymuje ogrzane powietrze przy ciele. Do wyboru są trzy rodziny:

  • polar lub bluza z dzianiny technicznej – oddycha bardzo dobrze, znosi wilgoć, nadaje się do marszu,
  • ocieplina syntetyczna – lekka, grzeje także po zmoknięciu, dobra na postoje i jako warstwa pod kurtkę zimą,
  • puch – najcieplejszy w stosunku do wagi i najmniejszy po spakowaniu, ale po zamoczeniu traci właściwości. To warstwa na postój i mróz, nie na podejście w deszczu.

W praktyce sprawdza się zestaw: cienki polar do chodzenia i lekka kurtka ocieplana w plecaku na postoje.

Trzecia warstwa cebulki – osłonić od wiatru i wody

Warstwa zewnętrzna chroni dwie pozostałe. Tutaj wybór zależy od pogody:

  • kurtka z membraną (hardshell) – na deszcz, mokry śnieg i silny wiatr. Wodoodporna, ale oddycha gorzej niż cokolwiek innego w twojej szafie. Sprawdź, co znaczą liczby z metki,
  • softshell – na suchy, wietrzny dzień. Oddycha dużo lepiej, odpiera lekką mżawkę, w ulewie przemoknie,
  • wiatrówka – kilkadziesiąt gramów, które na grani robią ogromną różnicę. Najbardziej niedoceniany element letniego zestawu.

Kurtka przeciwdeszczowa powinna mieć kaptur regulowany tak, żeby obracał się razem z głową, i wentylację pod pachami. Bez niej na podejściu zmokniesz od środka.

Warstwy odzieży turystycznej po kolei omawia film z kanału EXPEDITIONS.PL.

Odtwórz film: Warstwy odzieży turystycznej czyli ubiór "na cebulkę"
FilmWarstwy odzieży turystycznej czyli ubiór "na cebulkę"Kanał EXPEDITIONS.PL w serwisie YouTube

Jak sterować ubiorem na cebulkę w trakcie dnia

Zasada jest prosta: ruszaj lekko zmarznięty. Jeśli na parkingu jest ci ciepło, po dziesięciu minutach podejścia będziesz mokry.

  1. Zanim ruszysz, zdejmij jedną warstwę.
  2. Na podejściu rozpinaj, podwijaj rękawy i zdejmuj czapkę, zanim zaczniesz się pocić.
  3. Na postoju od razu załóż ocieplenie. Nie czekaj, aż zrobi ci się zimno.
  4. Przed granią załóż wiatrówkę albo kurtkę jeszcze w osłoniętym miejscu.
  5. Na zejściu organizm produkuje mniej ciepła niż na podejściu, więc często trzeba się dogrzać.

Czapka, rękawiczki i komin ważą tyle, co nic, a pozwalają regulować temperaturę bez zdejmowania plecaka. Warto mieć je w kieszeni także latem w Tatrach.

Przykładowe zestawy ubrań na cebulkę

Warunki Na sobie W plecaku
Lato, Beskidy koszulka syntetyczna, krótkie lub cienkie długie spodnie wiatrówka albo lekka kurtka przeciwdeszczowa, cienka bluza
Lato, Tatry powyżej 2000 m koszulka, cienki polar, spodnie trekkingowe kurtka z membraną, lekka ocieplina, czapka, rękawiczki
Jesień i wiosna bielizna z długim rękawem, polar, softshell kurtka z membraną, ocieplina, spodnie przeciwdeszczowe
Zima bielizna termoaktywna góra i dół, polar, softshell lub hardshell gruba ocieplina lub puch, zapasowe rękawice, gogle

A co ze spodniami w ubiorze na cebulkę

Nogi pracują cały czas i marzną mniej, więc tu warstw jest mniej. Latem wystarczą szybkoschnące spodnie trekkingowe, w chłodne dni bielizna pod spód. Spodnie przeciwdeszczowe z zamkiem na całej długości nogawki da się założyć bez zdejmowania butów, co doceniasz przy pierwszej ulewie na szlaku.

Ubiór na cebulkę – najczęściej zadawane pytania

Co to jest ubiór na cebulkę w górach?

To system warstwowy, czyli sposób regulowania temperatury trzema cienkimi warstwami, które zakłada się i zdejmuje w odpowiednim momencie. Jedna gruba kurtka nie sprawdzi się jednocześnie w zimny poranek, na podejściu, na wietrznej grani i na postoju na szczycie.

Z czego powinna być pierwsza warstwa ubioru na cebulkę?

Z wełny merino albo z syntetyków. Merino grzeje także wtedy, gdy jest wilgotna, a syntetyki schną najszybciej. Bawełna w góry się nie nadaje.

Czy bawełniana koszulka nadaje się w góry?

Nie. Bawełna chłonie pot, trzyma go przy skórze i schnie godzinami. Wyjątkiem jest spacer w upalny dzień.

Polar, ocieplina czy puch jako druga warstwa?

Polar oddycha bardzo dobrze i nadaje się do marszu, a ocieplina syntetyczna grzeje także po zmoknięciu. Puch jest najcieplejszy w stosunku do wagi, ale po zamoczeniu traci właściwości. W praktyce sprawdza się cienki polar do chodzenia i lekka kurtka ocieplana w plecaku na postoje.

Jaką trzecią warstwę wybrać na deszcz, a jaką na wiatr?

Na deszcz, mokry śnieg i silny wiatr kurtkę z membraną. Na suchy, wietrzny dzień softshell, a na grani pomaga też wiatrówka.

Kiedy w górach zdjąć warstwę, żeby się nie spocić?

Zanim zaczniesz się pocić. Zasada brzmi: ruszaj lekko zmarznięty, bo jeśli na parkingu jest ci ciepło, po dziesięciu minutach podejścia będziesz mokry.

Źródła

Karina

Autorka tekstu

Karinawspółtwórczyni Hajków

Pasjonatka gór i wycieczek z plecakiem. Na szlaki wybiera się z mężem i synem, najczęściej w Tatry Zachodnie i Karkonosze, które są jej ulubionymi pasmami. Na portalu dzieli się relacjami z wyjść i trasami sprawdzonymi na rodzinnych wycieczkach.

Teksty w serwisie
67
Pisze o
szlaki, odzież

Wszystkie teksty KarinyO serwisie