Ubiór na cebulkę w górach – trzy warstwy i jak ich używać
Ubiór na cebulkę to bielizna, ocieplenie i ochrona przed wiatrem oraz deszczem. Każda warstwa robi co innego, a zdjąć ją trzeba, zanim się spocisz.
W tym tekście
System warstwowy to nie lista rzeczy do kupienia, tylko sposób regulowania temperatury. W górach w ciągu jednego dnia przechodzisz przez kilka klimatów: zimny poranek w dolinie, spocone podejście, wietrzną grań i długi postój na szczycie. Jedna gruba kurtka nie sprawdzi się dobrze w żadnej z tych sytuacji. Trzy cienkie warstwy, zakładane i zdejmowane w odpowiednim momencie, sprawdzą się we wszystkich.
Pierwsza warstwa cebulki – odprowadzić pot
Bielizna przylega do skóry i ma jedno zadanie: zabrać z niej wilgoć. Mokra skóra wychładza się wielokrotnie szybciej niż sucha, więc od tej warstwy zależy komfort wszystkich pozostałych.
- Wełna merino grzeje także wtedy, gdy jest wilgotna, i długo nie łapie zapachu. Schnie wolniej i jest mniej odporna na przetarcia. Sprawdza się w chłodzie i na wielodniowych trasach.
- Syntetyki (poliester, polipropylen) schną najszybciej i są trwałe, ale szybko zaczynają pachnieć. Dobre na intensywny wysiłek i upał.
- Bawełna chłonie pot, trzyma go przy skórze i schnie godzinami. W góry się nie nadaje, poza spacerem w upalny dzień.
Druga warstwa cebulki – zatrzymać ciepło
Warstwa środkowa izoluje, czyli zatrzymuje ogrzane powietrze przy ciele. Do wyboru są trzy rodziny:
- polar lub bluza z dzianiny technicznej – oddycha bardzo dobrze, znosi wilgoć, nadaje się do marszu,
- ocieplina syntetyczna – lekka, grzeje także po zmoknięciu, dobra na postoje i jako warstwa pod kurtkę zimą,
- puch – najcieplejszy w stosunku do wagi i najmniejszy po spakowaniu, ale po zamoczeniu traci właściwości. To warstwa na postój i mróz, nie na podejście w deszczu.
W praktyce sprawdza się zestaw: cienki polar do chodzenia i lekka kurtka ocieplana w plecaku na postoje.
Trzecia warstwa cebulki – osłonić od wiatru i wody
Warstwa zewnętrzna chroni dwie pozostałe. Tutaj wybór zależy od pogody:
- kurtka z membraną (hardshell) – na deszcz, mokry śnieg i silny wiatr. Wodoodporna, ale oddycha gorzej niż cokolwiek innego w twojej szafie. Sprawdź, co znaczą liczby z metki,
- softshell – na suchy, wietrzny dzień. Oddycha dużo lepiej, odpiera lekką mżawkę, w ulewie przemoknie,
- wiatrówka – kilkadziesiąt gramów, które na grani robią ogromną różnicę. Najbardziej niedoceniany element letniego zestawu.
Kurtka przeciwdeszczowa powinna mieć kaptur regulowany tak, żeby obracał się razem z głową, i wentylację pod pachami. Bez niej na podejściu zmokniesz od środka.
Warstwy odzieży turystycznej po kolei omawia film z kanału EXPEDITIONS.PL.
Odtwórz film: Warstwy odzieży turystycznej czyli ubiór "na cebulkę"Jak sterować ubiorem na cebulkę w trakcie dnia
Zasada jest prosta: ruszaj lekko zmarznięty. Jeśli na parkingu jest ci ciepło, po dziesięciu minutach podejścia będziesz mokry.
- Zanim ruszysz, zdejmij jedną warstwę.
- Na podejściu rozpinaj, podwijaj rękawy i zdejmuj czapkę, zanim zaczniesz się pocić.
- Na postoju od razu załóż ocieplenie. Nie czekaj, aż zrobi ci się zimno.
- Przed granią załóż wiatrówkę albo kurtkę jeszcze w osłoniętym miejscu.
- Na zejściu organizm produkuje mniej ciepła niż na podejściu, więc często trzeba się dogrzać.
Czapka, rękawiczki i komin ważą tyle, co nic, a pozwalają regulować temperaturę bez zdejmowania plecaka. Warto mieć je w kieszeni także latem w Tatrach.
Przykładowe zestawy ubrań na cebulkę
| Warunki | Na sobie | W plecaku |
|---|---|---|
| Lato, Beskidy | koszulka syntetyczna, krótkie lub cienkie długie spodnie | wiatrówka albo lekka kurtka przeciwdeszczowa, cienka bluza |
| Lato, Tatry powyżej 2000 m | koszulka, cienki polar, spodnie trekkingowe | kurtka z membraną, lekka ocieplina, czapka, rękawiczki |
| Jesień i wiosna | bielizna z długim rękawem, polar, softshell | kurtka z membraną, ocieplina, spodnie przeciwdeszczowe |
| Zima | bielizna termoaktywna góra i dół, polar, softshell lub hardshell | gruba ocieplina lub puch, zapasowe rękawice, gogle |
A co ze spodniami w ubiorze na cebulkę
Nogi pracują cały czas i marzną mniej, więc tu warstw jest mniej. Latem wystarczą szybkoschnące spodnie trekkingowe, w chłodne dni bielizna pod spód. Spodnie przeciwdeszczowe z zamkiem na całej długości nogawki da się założyć bez zdejmowania butów, co doceniasz przy pierwszej ulewie na szlaku.
Ubiór na cebulkę – najczęściej zadawane pytania
Co to jest ubiór na cebulkę w górach?
To system warstwowy, czyli sposób regulowania temperatury trzema cienkimi warstwami, które zakłada się i zdejmuje w odpowiednim momencie. Jedna gruba kurtka nie sprawdzi się jednocześnie w zimny poranek, na podejściu, na wietrznej grani i na postoju na szczycie.
Z czego powinna być pierwsza warstwa ubioru na cebulkę?
Z wełny merino albo z syntetyków. Merino grzeje także wtedy, gdy jest wilgotna, a syntetyki schną najszybciej. Bawełna w góry się nie nadaje.
Czy bawełniana koszulka nadaje się w góry?
Nie. Bawełna chłonie pot, trzyma go przy skórze i schnie godzinami. Wyjątkiem jest spacer w upalny dzień.
Polar, ocieplina czy puch jako druga warstwa?
Polar oddycha bardzo dobrze i nadaje się do marszu, a ocieplina syntetyczna grzeje także po zmoknięciu. Puch jest najcieplejszy w stosunku do wagi, ale po zamoczeniu traci właściwości. W praktyce sprawdza się cienki polar do chodzenia i lekka kurtka ocieplana w plecaku na postoje.
Jaką trzecią warstwę wybrać na deszcz, a jaką na wiatr?
Na deszcz, mokry śnieg i silny wiatr kurtkę z membraną. Na suchy, wietrzny dzień softshell, a na grani pomaga też wiatrówka.
Kiedy w górach zdjąć warstwę, żeby się nie spocić?
Zanim zaczniesz się pocić. Zasada brzmi: ruszaj lekko zmarznięty, bo jeśli na parkingu jest ci ciepło, po dziesięciu minutach podejścia będziesz mokry.
Źródła

Autorka tekstu
Karinawspółtwórczyni Hajków
Pasjonatka gór i wycieczek z plecakiem. Na szlaki wybiera się z mężem i synem, najczęściej w Tatry Zachodnie i Karkonosze, które są jej ulubionymi pasmami. Na portalu dzieli się relacjami z wyjść i trasami sprawdzonymi na rodzinnych wycieczkach.
- Teksty w serwisie
- 67
- Pisze o
- szlaki, odzież
Czytaj dalej
Wszystkie teksty w dziale Odzież →- Odzież,
Hardshell – co to jest i jaka kurtka przeciwdeszczowa w góry
Hardshell to kurtka z membraną i klejonymi szwami na deszcz, mokry śnieg i wiatr. Kiedy jest potrzebna w górach, na co patrzeć przy wyborze i jak ją prać.
- Odzież,
Spodnie w góry – jakie wybrać na lato, zimę i deszcz
Jakie spodnie w góry: cienkie syntetyczne latem, softshell na chłód i zimę, membrana na deszcz. Dlaczego dżinsy się nie nadają i na co patrzeć przy zakupie.
- Odzież,
Wełna merino – co to jest, czy gryzie i jak ją prać
Wełna merino to cienka wełna owiec merynosów: nie drapie, długo nie łapie zapachu, schnie wolniej niż syntetyk. Gramatura, pranie i certyfikaty.