Softshell – co to jest, na jaką pogodę i czy chroni przed deszczem

Softshell to kurtka albo spodnie z elastycznej, gęsto tkanej tkaniny, która zatrzymuje wiatr, przepuszcza parę wodną i odpiera lekki opad. Nie jest przeciwdeszczowy. Nazwa pochodzi z angielskiego i znaczy „miękka skorupa”, w odróżnieniu od „twardej skorupy” (hardshell), czyli sztywniejszej kurtki z membraną i klejonymi szwami.

W górach softshell nosi się przez większość dnia, a kurtka przeciwdeszczowa czeka w plecaku na ulewę. Tak wygląda podział ról i z niego wynika wszystko, o czym piszemy poniżej.

Jak zbudowany jest softshell

Słowo „softshell” nie opisuje jednego materiału, tylko rodzinę tkanin o podobnym zastosowaniu. Łączą je trzy cechy:

• gęsty splot z włókien syntetycznych, zwykle poliestru albo poliamidu, który hamuje wiatr i jest odporny na przetarcia,
• domieszka włókien elastycznych, dzięki której tkanina rozciąga się i nie krępuje ruchów,
• impregnacja strony zewnętrznej, po której krople wody zbierają się i spływają, zamiast wsiąkać.

Od wewnątrz tkanina bywa gładka albo lekko drapana, podobna do cienkiego polaru. Wersje drapane są cieplejsze i nadają się na chłodniejszą część roku.

Softshell z membraną i bez membrany

To najważniejsze rozróżnienie przy zakupie, a w opisach produktów często mało widoczne.

Softshell bez membrany to sama tkanina. Chroni przed wiatrem dzięki gęstemu splotowi, ale nie w pełni: przy silnych podmuchach czuć, że trochę przewiewa. W zamian oddycha najlepiej, więc najtrudniej się w nim przepocić. To dobry wybór na podejścia i szybki marsz.

Softshell z membraną ma między warstwami tkaniny cienką folię, która zatrzymuje wiatr całkowicie. Najbardziej znany przykład to Windstopper firmy Gore, przez kilka lat sprzedawany pod nazwą Gore-Tex Infinium. Producent opisuje go jako całkowicie wiatroszczelny, oddychający i odporny na lekki deszcz i śnieg, przeznaczony na dni suche i wietrzne. Po ochronę przed deszczem ten sam producent odsyła do swoich kurtek wodoodpornych. Softshell z membraną jest cieplejszy na wietrze i gorzej odprowadza parę, więc sprawdza się w chłodzie, na grani i przy spokojniejszym tempie.

Membrana w softshellu nie robi z niego kurtki przeciwdeszczowej. Sprawdź, czym jest membrana w kurtce i co znaczą liczby na metce.

Rodzaje softshelli omawia film z kanału 8a.pl.

Odtwórz film: Jaki softshell w góry? Rodzaje softshelli. [8a.pl]

Czy softshell jest przeciwdeszczowy

Nie. Softshell wytrzyma mżawkę, przelotny opad i padający śnieg, ale w dłuższym deszczu przemoknie. Powody są dwa.

Po pierwsze, szwy. W kurtce przeciwdeszczowej każdy szew jest od środka zaklejony taśmą, bo igła zostawia w materiale rząd otworów. W softshellu szwów się nie klei, więc woda przenika przez nie niezależnie od tego, jak dobra jest sama tkanina.

Po drugie, impregnacja. Za spływanie kropel odpowiada powłoka hydrofobowa na powierzchni tkaniny, oznaczana skrótem DWR. Działa, dopóki opad jest lekki i krótki. W ulewie woda wnika w splot, tkanina nasiąka i robi się ciężka. Powłoka poza tym ściera się w miejscach narażonych na tarcie szelek i pasa plecaka, i słabnie od brudu.

W praktyce: jeśli prognoza zapowiada deszcz, softshell nie zastąpi kurtki z membraną. Może ją za to uzupełniać, bo przez większość dnia i tak pada rzadziej, niż wieje.

Softshell a hardshell

	Softshell	Hardshell (kurtka z membraną)
Deszcz	odpiera mżawkę i krótki opad	chroni także w ulewie
Wiatr	dobra lub pełna ochrona, zależnie od wersji	pełna ochrona
Oddychalność	wysoka	wyraźnie niższa
Wygoda w ruchu	miękki, elastyczny, cichy	sztywniejszy, szeleści
Szwy	nieklejone	klejone
Do czego	na sobie przez większość dnia	w plecaku, zakładany na deszcz, mokry śnieg i wichurę

Jedno nie zastępuje drugiego. Kto chodzi po górach przez cały rok, zwykle ma obie kurtki i rzadko nosi je jednocześnie.

Softshell a polar

Polar grzeje, softshell osłania. Polar to puszysta dzianina, która zatrzymuje dużo powietrza, ale wiatr przechodzi przez nią prawie bez oporu. Na grani w samym polarze jest zimno nawet w ciepły dzień. Softshell grzeje słabiej, za to nie przepuszcza wiatru i znosi otarcia o skałę i szelki plecaka.

Dlatego nosi się je razem: polar jako drugą warstwę, softshell jako trzecią. Zobacz też, jak ubrać się na cebulkę w górach i układać warstwy w ciągu dnia.

Na jaką pogodę softshell się nadaje

Softshell sprawdza się, kiedy jest sucho albo prawie sucho, wieje i idziesz na tyle szybko, że w kurtce z membraną byłoby ci za gorąco:

• wiosną i jesienią na odkrytych grzbietach,
• latem w wyższych górach, rano i na grani,
• zimą jako warstwa do marszu przy mrozie i suchym śniegu. Sprawdź też, jak się ubrać w góry zimą.

Nie nadaje się jako jedyna kurtka:

• w dłuższym deszczu i przy mokrym śniegu,
• na długi postój w zimnie, bo sam prawie nie grzeje,
• w upalny, bezwietrzny dzień, kiedy wystarczy koszulka i lekka wiatrówka w plecaku.

Osobną sprawą są spodnie softshellowe. Na nogach, które rzadziej mokną i pracują bez przerwy, ten materiał sprawdza się przez większą część roku, a zimą jest właściwie standardem.

Na co patrzeć przy wyborze softshellu

• Membrana albo jej brak. Na szybkie podejścia lepszy jest softshell bez membrany, na wietrzne granie i chłód wersja z membraną.
• Grubość i spód. Cienki, gładki od środka na lato i do intensywnego wysiłku. Grubszy, drapany na chłodniejsze miesiące.
• Kaptur. Przydaje się na wietrze. Powinien dać się ściągnąć tak, żeby przy obracaniu głowy nie zasłaniał oczu.
• Kieszenie. Umieszczone wyżej są dostępne także wtedy, gdy masz zapięty pas biodrowy plecaka.
• Krój. Softshell ma leżeć blisko ciała, ale zmieścić pod spodem cienki polar. Sprawdź, czy przy uniesionych rękach nie odsłania pleców.
• Mankiety i dół kurtki. Regulacja pozwala uszczelnić kurtkę na wietrze i rozluźnić ją na podejściu.

Jak prać i impregnować softshell

Softshell trzeba prać. Brud, pot i tłuszcz ze skóry osłabiają impregnację i zatykają tkaninę, więc brudna kurtka gorzej odpiera wodę i gorzej oddycha.

Pierwszeństwo ma zawsze metka w kurtce. Ogólne zasady, zgodne z zaleceniami producentów tkanin i środków do pielęgnacji, są takie:

1. Zapnij zamki i rzepy.
2. Pierz w 30–40 stopniach, w programie do tkanin delikatnych lub syntetycznych.
3. Użyj płynu, najlepiej przeznaczonego do odzieży technicznej. Nie używaj proszku, płynu do płukania, wybielacza ani odplamiacza. Płyn do płukania zostawia na włóknach warstwę, która chłonie wodę.
4. Przepłucz szufladę pralki z resztek zwykłego proszku i ustaw dodatkowe płukanie.
5. Wysusz. Jeśli metka na to pozwala, ciepło z suszarki bębnowej albo żelazka ustawionego na niską temperaturę, bez pary i przez ściereczkę, przywraca działanie impregnacji.

Kiedy po praniu i wysuszeniu woda dalej wsiąka w tkaninę, zamiast zbierać się w krople, czas na nową impregnację. Środki są dwojakie: w sprayu, nakładane od zewnątrz, i dodawane do prania. Do softshellu drapanego od środka często poleca się spray, bo nie impregnuje strony, która ma chłonąć wilgoć z ciała. Trzymaj się instrukcji na opakowaniu: część impregnatów trzeba po nałożeniu wygrzać w suszarce albo żelazkiem, inne schną na powietrzu.

Nowsze impregnaty, fabryczne i te do domowego użytku, coraz częściej nie zawierają związków fluoru. Są łagodniejsze dla środowiska, ale słabiej znoszą zabrudzenie tłuszczem i wymagają częstszego odświeżania. Kurtka prana i impregnowana raz czy dwa razy w sezonie działa lepiej niż taka, którą oszczędza się przed pralką.

Softshell w skrócie

• Softshell to elastyczna, oddychająca kurtka na wiatr i suchy chłód.
• Nie jest przeciwdeszczowy: ma nieklejone szwy, a wodę odpiera tylko dzięki impregnacji.
• Wersja bez membrany lepiej oddycha, wersja z membraną lepiej chroni przed wiatrem.
• Nie zastępuje ani polaru, ani kurtki przeciwdeszczowej. Najlepiej działa razem z nimi.
• Wymaga prania i odnawiania impregnacji.

Softshell – najczęściej zadawane pytania

Źródła

• GORE-TEX Professional: Windstopperopis technologii u producenta
• Lavaredo: softshell, czym jest i kiedy się sprawdza
• Rock Point: jak prać i impregnować odzież typu softshell

Autorka tekstu

Karinawspółtwórczyni Hajków

Pasjonatka gór i wycieczek z plecakiem. Na szlaki wybiera się z mężem i synem, najczęściej w Tatry Zachodnie i Karkonosze, które są jej ulubionymi pasmami. Na portalu dzieli się relacjami z wyjść i trasami sprawdzonymi na rodzinnych wycieczkach.

Teksty w serwisie

67

Pisze o

szlaki, odzież

Wszystkie teksty KarinyO serwisie