Krzyżne – szlak z Murowańca i z Doliny Pięciu Stawów

Krzyżne (2112 m n.p.m.) to przełęcz w Tatrach Wysokich, między Doliną Pańszczycy a Doliną Roztoki. Trasa główna prowadzi z Kuźnic: niebieskim szlakiem do schroniska Murowaniec, potem żółtym przez Pańszczycę. Razem to około 9,9 km, około 1240 m podejścia i około 5 godzin 15 minut w jedną stronę. Na żółtym szlaku nie ma łańcuchów ani klamer, ale trasa jest długa i żmudna.

Przełęcz tworzy trawiastą rówień o powierzchni około 1,2 ha. Nazwa pochodzi od położenia w miejscu, gdzie krzyżują się trzy grzbiety: Buczynowych Turni, Wołoszyna i Koszystej. To też wschodni koniec Orlej Perci.

Ile czasu zajmuje wejście na Krzyżne

Do schroniska Murowaniec (1500 m) prowadzi z Kuźnic (1020 m) niebieski szlak przez Boczań i Przełęcz między Kopami: około 4,7 km i około 2 godzin 15 minut. Dalej żółtym szlakiem trasa wygląda tak:

• Czerwony Staw Pańszczycki (1654 m), od Murowańca: około 2,9 km, około 1 godziny,
• przełęcz Krzyżne, od stawu: około 2,4 km, około 2 godzin.

Od Murowańca na Krzyżne jest razem około 5,3 km, około 690 m podejścia i około 3 godzin. Z Kuźnic to około 9,9 km, około 1240 m podejścia i około 5 godzin 15 minut. Zejście do Murowańca zajmuje około 2 godzin 15 minut, a stamtąd do Kuźnic około 1 godziny 55 minut.

Który szlak na Krzyżne wybrać

Na przełęcz da się wejść z dwóch dolin: od północy z Pańszczycy i od południa z Doliny Pięciu Stawów. Ze schroniska w Pięciu Stawach jest najkrócej, z Brzezin najdłużej.

Wariant	Start	Dystans	Podejścia	Czas w górę
Z Kuźnic przez Murowaniec i Dolinę Pańszczycy	Kuźnice	około 9,9 km	około 1240 m	około 5 h 15 min
Z Murowańca Doliną Pańszczycy	schronisko Murowaniec	około 5,3 km	około 690 m	około 3 h
Z Brzezin przez Murowaniec i Dolinę Pańszczycy	Brzeziny	około 11,8 km	około 1170 m	około 4 h 55 min
Z Palenicy przez Dolinę Pięciu Stawów	Palenica Białczańska (parking)	około 10,8 km	około 1200 m	około 5 h 25 min
Ze schroniska w Dolinie Pięciu Stawów	schronisko w Dolinie Pięciu Stawów	około 3,4 km	około 510 m	około 2 h 25 min

Z Kuźnic i z Brzezin wchodzi się przez Pańszczycę, z Palenicy przez Pięć Stawów.

Na Krzyżne z Kuźnic przez Murowaniec i Dolinę Pańszczycy

Do Kuźnic nie dojedziesz własnym samochodem. Od Murowańca żółty szlak prowadzi przez Las Gąsienicowy, obok zakończenia grani Żółtej Turni do doliny Pańszczycy, obok Czerwonego Stawu Pańszczyckiego i północnymi zboczami Buczynowych Turni na przełęcz.

Pańszczyca to boczna dolina Doliny Suchej Wody Gąsienicowej, o długości około 6,5 km. Nazwa pochodzi od dawnych właścicieli, góralskiej rodziny Pańszczyków z Białego Dunajca. Niżej jest las, wyżej rozległa kosodrzewina wśród rumowisk, a najwyżej kotły lodowcowe: Czerwony Kocioł z Czerwonym Stawem Pańszczyckim i suchy Żółty Kocioł. Pod przełęczą leży wielkie piarżysko, Zadnie Usypy. W górnej części doliny szlak prowadzi przez rumowiska i piargi, i to one kosztują na tej trasie najwięcej sił. Wśród tych głazów dwa razy trafiliśmy na kozice: raz w drodze na przełęcz, drugi raz na zejściu.

Potok płynie na znacznym odcinku pod ziemią. Przy drodze na Krzyżne bywa małe, czasem zanikające źródełko, więc nie licz na wodę i weź własną.

Krzyżne jesienią pokazuje film z kanału Ochtabiński_Outdoor.

Odtwórz film: Jesień, najpiękniejsza pora w Tatrach | Krzyżne | Tatry Szlakiem

Z Brzezin przez Murowaniec na Krzyżne

Do Murowańca można też dojść z Brzezin, czarnym szlakiem Doliną Suchej Wody. Brzeziny leżą przy szosie z Zakopanego w stronę Morskiego Oka, na wysokości około 1020 m, i jest tam płatny parking. Szeroka leśna droga wznosi się łagodnie i równomiernie, przez Psią Trawkę, ale prawie do samej hali nie ma z niej widoków. Do schroniska jest około 6,5 km, około 480 m podejścia i około 1 godziny 55 minut.

Tym wariantem weszliśmy na Krzyżne z synem 2 sierpnia 2025 roku. Z Brzezin wyszliśmy po dziewiątej rano, a na przełęczy stanęliśmy kwadrans po czternastej, czyli z postojami po nieco ponad pięciu godzinach. Koryto Suchej Wody było tego dnia suche, a przy drodze kwitła wierzbówka.

Od Murowańca trasa jest ta sama co z Kuźnic: żółtym szlakiem przez Pańszczycę. Z Brzezin na Krzyżne jest razem około 11,8 km, około 1170 m podejścia i około 4 godzin 55 minut. Zejście tą samą drogą zajmuje około 3 godzin 45 minut: około 2 godzin 15 minut do Murowańca i około 1 godziny 30 minut do Brzezin.

Ten wariant jest o około 2 km dłuższy niż z Kuźnic, ale ma trochę mniej podejścia i wygodny początek, a do Brzezin da się dojechać samochodem.

Z Doliny Pięciu Stawów przez Dolinkę Buczynową na Krzyżne

Z parkingu na Palenicy Białczańskiej (985 m) idzie się czerwonym szlakiem do Wodogrzmotów Mickiewicza, zielonym Doliną Roztoki i czarnym do schroniska w Dolinie Pięciu Stawów Polskich (1670 m): około 7,4 km i około 3 godzin. Bilet na parking jest elektroniczny.

Od schroniska niebieskim szlakiem, obok odejścia zielonego szlaku do Siklawy, idzie się do rozdroża: około 0,9 km i około 15 minut. Potem żółtym szlakiem stromo progiem Dolinki Buczynowej, jej dolną częścią i Żlebem pod Krzyżnem na przełęcz. Dolinka Buczynowa to dolina wisząca, bez potoku, podcięta progiem o wysokości około 250 m.

Od schroniska na przełęcz jest razem około 3,4 km, około 510 m podejścia i około 2 godzin 25 minut, a zejście trwa około 1 godziny 30 minut. Z Palenicy to około 10,8 km, około 1200 m podejścia i około 5 godzin 25 minut. Z Krzyżnego do schroniska schodzi się około 1 godziny 30 minut, a ze schroniska do Palenicy około 2 godzin 20 minut.

Przejście przez Krzyżne z doliny do doliny

Przez Krzyżne da się przejść z Hali Gąsienicowej do Doliny Pięciu Stawów. Z Murowańca na przełęcz jest około 3 godzin, a zejście do schroniska w Pięciu Stawach zajmuje około 1 godziny 30 minut. Razem to około 8,7 km.

W drugą stronę, z Pięciu Stawów do Murowańca, idzie się około 2 godzin 25 minut w górę i około 2 godzin 15 minut w dół.

Trudności szlaku na Krzyżne – bez łańcuchów, ale dalej jest Orla Perć

Żółty szlak przez Krzyżne nie ma łańcuchów ani klamer i nie ma większych trudności technicznych. Trudnością jest długość i teren: w górnej części Pańszczycy szlak prowadzi przez rumowiska i piargi, a od strony Pięciu Stawów stromym żlebem, czyli Żlebem pod Krzyżnem. Końcówka jest stroma.

Szlak odpowiada osobom, które mają kondycję na kilka godzin podejścia po kamieniach. Na przełęczy kończy się spokojna wycieczka. Czerwony szlak z Krzyżnego w stronę Granatów to Orla Perć, najtrudniejszy szlak w polskich Tatrach. Nie jest on przedłużeniem tej wycieczki. Sami przeszliśmy go 31 lipca 2026 roku, od Skrajnego Granatu do Krzyżnego, i z tego przejścia są zdjęcia poniżej.

Granie Wołoszyna i Koszystej oraz Dolina Waksmundzka to ścisły rezerwat, bez szlaków. Z przełęczy nie wolno iść dalej grzbietem Wołoszyna.

Widok i historia przełęczy Krzyżne

Krzyżne od dawna jest jednym z najbardziej znanych punktów widokowych w Tatrach. Widać stąd całe Tatry Wysokie, a z równinki powyżej siodła także Tatry Bielskie. Gdy staliśmy na przełęczy w sierpniu 2025 roku, chmury wisiały nisko nad szczytami, ale stawy w Dolinie Pięciu Stawów i Rysy mieliśmy jak na dłoni.

Pierwsze odnotowane wejście turystyczne na przełęcz odbyło się 3 sierpnia 1838 roku: Ludwik Zejszner wszedł tu z grupą. W 1880 roku Towarzystwo Tatrzańskie zbudowało na równi powyżej siodła kamienną chatkę imienia Maksymiliana Nowickiego. Używano jej do około 1915 roku, a chodzono tu oglądać wschód słońca. Resztki murów są widoczne do dziś.

Ksiądz Walenty Gadowski w latach od 1903 do 1906 poprowadził przez Krzyżne Orlą Perć. Zaczynała się wtedy przy Wodogrzmotach Mickiewicza i biegła przez Wołoszyn. Odcinek przez Wołoszyn zamknięto w 1932 roku.

Krzyżne zimą

Szlaki na Krzyżne nie mają stałego zamknięcia. „Otwarty” nie znaczy jednak „bezpieczny”: zimą to trasy dla osób z rakami, czekanem, kaskiem, sprzętem lawinowym (detektor, sonda i łopatka), umiejętnością ich użycia i oceny zagrożenia lawinowego. Droga od strony Doliny Pięciu Stawów jest narażona na lawiny, dlatego zimą wchodzi się raczej od Pańszczycy. Przed wyjściem sprawdź komunikat lawinowy TOPR. Zobacz też, dokąd pójść w Tatry zimą.

Co zabrać na Krzyżne i o czym pamiętać

Weź własną wodę, bo źródełko w Pańszczycy bywa małe albo zanika. Na górską wycieczkę sprawdź, co zabrać w góry.

Z komunikatów parkuTatrzański Park Narodowy

„Wybierając się na wysokogórskie szlaki, należy zadbać o odpowiednie obuwie. Sneakersy, trampki i inne lekkie obuwie sportowe nie są właściwe do poruszania się w trudnym, wysokogórskim terenie.”

Numer ratunkowy w górach985 lub 601 100 300

Wstęp do Tatrzańskiego Parku Narodowego jest płatny, a aktualne zasady podaje strona TPN. Od 1 marca do 30 listopada wszystkie szlaki są zamknięte od zmierzchu do świtu. Do parku nie wolno wprowadzać psów. Chodzi się tylko po znakowanych szlakach.

Numer ratunkowy TOPR to 985 lub 601 100 300, warto też mieć w telefonie aplikację Ratunek.

Krzyżne – najczęściej zadawane pytania

Krzyżne – galeria zdjęć z wycieczki

Zdjęcia z naszego wejścia z Brzezin przez Murowaniec i Dolinę Pańszczycę, 2 sierpnia 2025 roku, w kolejności marszu. Fot. hajki.pl

Źródła

• Tatrzański Park Narodowy: turystyka pieszazasady, szlaki jednokierunkowe i okresowe zamknięcia szlaków
• mapa-turystyczna.plczasy przejść, kolory i przebieg szlaków
• natatry.pl: szlaki w Tatrachwzorzec skali trudności szlaków
• Tatrzański Park Narodowy: Tatry zimąsprzęt i umiejętności potrzebne zimą powyżej schronisk
• Wikipedia: Krzyżneopis miejsca, wysokości i historia
• Tatrzański Park Narodowy: komunikat turystycznysprzęt zimowy zalecany w wyższych partiach Tatr: raki, czekan, kask
• OpenStreetMapprzebieg szlaku, dystans i suma podejść (obliczenia własne na danych mapy i modelu wysokości, zob. źródła danych)

Autor tekstu

Mateuszwspółtwórca Hajków

Miłośnik wysokich gór i wymagających szlaków. Najlepiej czuje się tam, gdzie trasa prowadzi po łańcuchach, klamrach i eksponowanych graniach, z odrobiną adrenaliny. Na portalu opisuje wysokogórskie szlaki i dzieli się praktycznymi wskazówkami dla tych, którzy chcą wejść wyżej.

Teksty w serwisie

81

Pisze o

szlaki, sprzęt, poradniki

Wszystkie teksty MateuszaO serwisie