Świnica i Zawrat – szlaki, łańcuchy i ruch jednokierunkowy

Świnica to zwornikowy szczyt w grani głównej Tatr Wysokich, na granicy polsko-słowackiej, pierwszy od zachodu wybitny szczyt tej części Tatr. Szlak prowadzi na wyższy, główny wierzchołek, który wznosi się na wysokość 2301 m n.p.m. według dawniejszych pomiarów oraz 2302 m według pomiaru z 2022 roku. Najkrótsza i najłatwiejsza trasa zaczyna się przy górnej stacji kolei linowej na Kasprowy Wierch: czerwony szlak wiodący granią liczy około 3 km, a wejście zajmuje około 2 godzin w jedną stronę. Piesza wędrówka z Kuźnic to około 9,4 km i 5 godzin 20 minut marszu.

Powyżej Świnickiej Przełęczy szlak jest eksponowany i ubezpieczony łańcuchami. Odcinek Zawrat – Świnica jest jednokierunkowy: wolno nim iść wyłącznie z Zawratu na Świnicę. Opisane tu trasy prowadzą po polskiej stronie Tatr. Kolor szlaku nie oznacza jego trudności, dlatego wcześniej sprawdź, jak czytać oznaczenia szlaków.

Ile czasu zajmuje wejście na Świnicę

Wejście z Kasprowego Wierchu na szczyt zajmuje około 2 godzin, a powrót na Kasprowy około 1 godziny 40 minut. Z Kuźnic przez Kasprowy Wierch idzie się około 5 godzin 20 minut, natomiast zejście tą samą drogą trwa około 4 godzin. Wariant z Kuźnic przez Halę Gąsienicową i Świnicką Przełęcz zajmuje około 5 godzin 25 minut w górę oraz około 4 godzin 30 minut w dół. Ze schroniska Murowaniec przez Zawrat wejście trwa około 3 godzin 45 minut.

Do podanych czasów dolicz postoje oraz ewentualne zatory przy łańcuchach.

Który szlak na Świnicę wybrać

Wariant	Start	Dystans	Podejścia	Czas w górę
Z Kuźnic przez Kasprowy Wierch i Liliowe (zielony, czerwony)	Kuźnice	około 9,4 km	około 1360 m	około 5 h 20 min
Z Kasprowego Wierchu granią (czerwony)	Kasprowy Wierch	około 3 km	około 400 m	około 2 h
Przez Halę Gąsienicową i Świnicką Przełęcz (niebieski, żółty, czarny, czerwony)	Kuźnice	około 8,9 km	około 1340 m	około 5 h 25 min
Z Hali Gąsienicowej przez Zawrat (niebieski, czerwony), tylko w tym kierunku	Murowaniec	około 5 km	około 800 m	około 3 h 45 min
Na Zawrat z Doliny Pięciu Stawów Polskich (niebieski)	schronisko w Dolinie Pięciu Stawów Polskich	około 3,7 km	około 490 m	około 1 h 50 min

Ostatni wiersz tabeli opisuje dojście na sam Zawrat, skąd można pójść dalej na Świnicę.

Najłatwiejszy i najkrótszy jest szlak z Kasprowego Wierchu. Najtrudniejszy prowadzi z Hali Gąsienicowej przez Zawrat: ubezpieczono go klamrami i łańcuchami, a odcinek Zawrat – Świnica można przejść tylko w jedną stronę.

Na Świnicę z Kasprowego Wierchu granią przez Liliowe

Na Kasprowy Wierch można wejść z Kuźnic zielonym szlakiem (około 6,3 km i 3 godziny 15 minut) albo wjechać koleją linową. Od górnej stacji czerwony szlak prowadzi granią przez kolejne punkty:

• Sucha Przełęcz (1950 m) – po kilku minutach marszu,
• Beskid (2012 m) i przełęcz Liliowe (1952 m) – po około 1,2 km i 30 minutach,
• Świnicka Przełęcz (2051 m) – po kolejnych 1,1 km i 30 minutach,
• Świnica (2301 m) – po kolejnych 0,7 km, 250 m podejścia i około godzinie.

Liliowe to szerokie, trawiaste siodło stanowiące umowną granicę Tatr Zachodnich i Wysokich. Cała trasa z Kasprowego Wierchu liczy około 3 km i 400 m podejścia, a wejście zajmuje około 2 godzin. Piesza trasa z Kuźnic to około 9,4 km i 1360 m podejścia.

Łańcuchy na Świnicy powyżej Świnickiej Przełęczy

Od Świnickiej Przełęczy szlak biegnie zakosami w pobliżu grani, przez krótki kominek skalny, w którym zamontowano pierwsze łańcuchy. Następnie trawersuje Żleb Blatona na odcinku około stu metrów. Ten fragment również jest ubezpieczony łańcuchami. Przy dobrych warunkach bywa względnie łatwy, ale jest niebezpieczny, ponieważ niewiele poniżej ścieżki żleb urywa się pionowym progiem.

Z komunikatów parkuTatrzański Park Narodowy

„Na szlakach wyposażonych w sztuczne ułatwienia zalecamy posługiwanie się zestawem do autoasekuracji, jaki stosuje się na via ferratach, tj. lonża, uprząż i kask, które mogą zwiększyć bezpieczeństwo w eksponowanym terenie. Łańcuchy, klamry czy drabinka służą jedynie jako dodatkowa pomoc i jeden z elementów autoasekuracji.”

Numer ratunkowy w górach985 lub 601 100 300

Dalej szlak wspina się stromo przez wąską przełęcz Wrótka (2220 m), a potem skośnie po blokach skalnych trawersuje południową ścianę, miejscami za pomocą łańcuchów. Tuż poniżej Świnickiej Szczerbiny Wyżniej dołącza do niego szlak z Zawratu. Na końcu czeka krótkie, eksponowane wejście na kopułę szczytową, także ubezpieczone łańcuchami.

W żlebie pod Świnicką Przełęczą śnieg zalega bardzo długo, w niektórych latach nawet do połowy sierpnia. Szczyt ma dwa wierzchołki. Niższy, północno-zachodni, wznosi się na 2291 m i jest niedostępny dla turystów. Od Świnicy odchodzi na wschód długa grań, a jej odcinkiem od Zawratu biegnie Orla Perć. Dawniej szczyt nazywano Świnią Skałą albo Świnnicą, a najbardziej prawdopodobne wyjaśnienie nazwy nawiązuje do podobieństwa masywu do sylwetki świni. Pierwsze wejście na główny wierzchołek odbyło się 22 lipca 1867 roku: przewodnik Maciej Sieczka wprowadził wówczas na szczyt Eugeniusza Janotę, Bronisława Gustawicza i Stanisława Librowskiego.

Z Hali Gąsienicowej na Świnicę przez Świnicką Przełęcz

Z Kuźnic do schroniska Murowaniec idzie się około 4,7 km, co zajmuje 2 godziny 15 minut. Od schroniska trasa wiedzie żółtym, a potem czarnym szlakiem przez następujące punkty:

• Zielony Staw Gąsienicowy (1672 m) – po około 2,2 km i 1 godzinie 5 minutach,
• Świnicka Przełęcz (2051 m) – po kolejnych 1,3 km i około godzinie,
• Świnica (2301 m) – po kolejnej godzinie marszu.

Od schroniska trasa liczy około 4,2 km i 800 m podejścia, a wejście zajmuje około 3 godzin 10 minut. Zejście do schroniska trwa około 2 godzin 30 minut. Z dojściem z Kuźnic to łącznie około 8,9 km, 1340 m podejścia i 5 godzin 25 minut marszu, natomiast zejście do samych Kuźnic trwa około 4 godzin 30 minut. Od Świnickiej Przełęczy droga pokrywa się ze szlakiem z Kasprowego Wierchu – z łańcuchami w żlebie i na kopule szczytowej. Sąsiedni szczyt górujący nad Halą Gąsienicową to Kościelec.

Szlak na Zawrat

Zawrat to wąska przełęcz położona na wysokości 2159 m we wschodniej grani Świnicy, między Zawratową Turnią (2247 m) a Małym Kozim Wierchem (2226 m). Stanowi ona zachodni skraj Orlej Perci. Można na nią wejść z Doliny Gąsienicowej oraz z Doliny Pięciu Stawów Polskich.

Z Hali Gąsienicowej. Od schroniska Murowaniec niebieski szlak prowadzi kolejno przez:

• Czarny Staw Gąsienicowy (około 1624 m) – po około 1,6 km i 40 minutach,
• Zmarzły Staw Gąsienicowy (1788 m) – po kolejnych 1,7 km i 50 minutach,
• Zawrat (2159 m) – Zawratowym Żlebem, po kolejnych 1,1 km i 1 godzinie 15 minutach.

Trasa na Zawrat liczy łącznie około 4,4 km i 660 m podejścia, a wejście zajmuje około 2 godzin 45 minut. Zejście do schroniska trwa około 2 godzin 20 minut. Końcowe podejście, tak zwany Nowy Zawrat, wytyczono w latach 1894–1895. Ubezpieczono je klamrami i łańcuchami: prowadzi skalną grzędą, załupami i kominkiem. Trudności rosną, gdy skała jest mokra. Żleb leży po północnej stronie, przez co śnieg zalega w nim długo. We wnęce skalnej pod przełęczą stoi figurka Matki Boskiej, umieszczona tam w 1904 roku przez ks. Walentego Gadowskiego.

Tą drogą szliśmy 26 października 2024 roku. Z Kuźnic wyszliśmy o świcie, przy Murowańcu byliśmy po siódmej, nad Czarnym Stawem Gąsienicowym za dwadzieścia ósma, a nad Zmarzłym Stawem za kwadrans dziewiąta. W Zawratowym Żlebie skały pokrywał już lód, a pod Zawratem byliśmy po dziewiątej.

Z Doliny Pięciu Stawów Polskich. Od schroniska w Dolinie Pięciu Stawów Polskich (około 1670 m) niebieski szlak liczy około 3,7 km i 490 m podejścia, a wejście zajmuje około 1 godziny 50 minut. Zejście trwa około 1 godziny 35 minut. To dogodna droga, bez łańcuchów i wyraźnie łatwiejsza niż podejście od strony Hali Gąsienicowej.

Przez Zawrat można przejść z Hali Gąsienicowej do Doliny Pięciu Stawów Polskich albo w przeciwnym kierunku, ponieważ szlak niebieski jest dwukierunkowy.

Zawrat – Świnica – szlak jednokierunkowy

Odcinek Zawrat – Świnica (czerwony) jest jednokierunkowy: wolno nim iść wyłącznie z Zawratu na Świnicę, w kierunku zachodnim. Zejście ze Świnicy na Zawrat jest zabronione. Zasada ta obowiązuje od ponownego otwarcia szlaku 1 czerwca 2021 roku. Wcześniej, od maja 2018 roku, odcinek był zamknięty po obrywie skalnym z Niebieskiej Turni.

Orla Perć z Zawratu do Koziego Wierchu jest z kolei jednokierunkowa od lipca 2007 roku: ruch odbywa się tam wyłącznie na wschód, od strony Zawratu.

Skutek jest jeden: na Zawrat nie da się zejść ani ze Świnicy, ani z Orlej Perci. Ze Świnicy schodzi się wyłącznie przez Świnicką Przełęcz – do schroniska zajmuje to około 2 godzin 30 minut, natomiast na Kasprowy Wierch około 1 godziny 40 minut. Niebieskie szlaki prowadzące z Zawratu do obu dolin są dwukierunkowe.

Z Zawratu na Świnicę jest około 0,7 km, a przejście tego odcinka zajmuje około godziny. Szlak trawersuje zbocza Zawratowej Turni, Niebieskiej Turni i Gąsienicowej Turni. Niemal przez cały czas biegnie w dużej ekspozycji oraz jest ubezpieczony łańcuchami i klamrami. Najtrudniejsze miejsca to wąskie przejście na trawersie Niebieskiej Turni, dwa kominki oraz strome, miejscami bliskie pionu zacięcie o długości około 30 metrów pod Gąsienicową Turnią. To wyraźnie trudniejsza droga na Świnicę niż wariant od Świnickiej Przełęczy. Trasa ze schroniska przez Zawrat na Świnicę liczy łącznie około 5 km i 800 m podejścia, a wejście zajmuje około 3 godzin 45 minut.

Ten odcinek przeszliśmy 26 października 2024 roku. Z Zawratu ruszyliśmy przed dziesiątą, a na wierzchołku Świnicy stanęliśmy przed jedenastą, już we mgle. Zeszliśmy przez Świnicką Przełęcz, a z przełęczy Liliowe zielonym szlakiem na Halę Gąsienicową.

Wejście z Doliny Gąsienicowej na Zawrat i Świnicę pokazuje film z kanału Wojtek B.

Odtwórz film: Z Doliny Gąsienicowej na Zawrat i Świnicę. Dwa szlaki na szczyt Świnicy

Dla kogo jest Świnica

Wejście na Świnicę to propozycja dla osób mających doświadczenie na szlakach ubezpieczonych łańcuchami, zdobyte na przykład na Giewoncie. Trasa nie nadaje się na spacer w miejskich butach po wjeździe koleją na Kasprowy Wierch. Odradzamy ją, gdy prognozowane są burze, a także turystom wędrującym z małymi dziećmi. Wariant przez Zawrat jest przeznaczony wyłącznie dla osób, które pewnie poruszają się w ekspozycji. Tatrzański Park Narodowy zaleca na szlakach ze sztucznymi ułatwieniami zestaw do autoasekuracji, taki jak na via ferratach: lonżę, uprząż i kask. Kask chroni również przed kamieniami strącanymi przez turystów idących wyżej.

W masywie Świnicy doszło łącznie do około trzydziestu wypadków śmiertelnych, z czego piętnaście wydarzyło się na szlaku między Świnicą a Zawratem. Najczęstsze przyczyny tragedii to przekraczanie płatów śniegu zalegających nieraz do późnego lata, zabłądzenie i zejście ze szlaku, poślizgnięcie się na skale oraz brak przygotowania: odpowiednich butów, ubrania czy kondycji. Teren poza szlakiem wygląda łagodnie, ale niżej przechodzi w urwiska.

Świnica, podobnie jak Giewont, jest szczególnie niebezpieczna w czasie burzy. 15 sierpnia 1939 roku piorun strącił pod szczytem lawinę kamienną na wycieczkę harcerską; od uderzeń kamieni i w trakcie panicznej ucieczki zginęło sześć osób. Wielu nieprzygotowanych turystów trafia na Świnicę dlatego, że blisko jest górna stacja kolei na Kasprowy Wierch. Przy łańcuchach i w kominkach tworzą się zatory, największe pod samym szczytem, dlatego na szlak najlepiej wyjść wcześnie rano.

Świnica i Zawrat zimą

Szlaki nie są zamykane na zimę, ale to, że trasa jest otwarta, nie oznacza, że jest bezpieczna. Zimą wejście na Zawrat prowadzi dnem żlebu, tak zwanym Starym Zawratem, a nie letnim szlakiem z klamrami. Cały rejon jest zagrożony lawinami. Zimowa wyprawa wymaga doświadczenia w zimowej turystyce wysokogórskiej oraz odpowiedniego wyposażenia: raków, czekana, kasku i sprzętu lawinowego (detektora, sondy i łopatki), a przede wszystkim umiejętności posługiwania się nim i oceny zagrożenia lawinowego. Dowiedz się, czym raki różnią się od raczków. Bez zimowego doświadczenia zostają doliny i dojścia do schronisk. Przed wyjściem koniecznie sprawdź komunikat lawinowy TOPR. W tym rejonie od 1 grudnia do 15 maja zamknięty jest szlak z Doliny Pięciu Stawów Polskich przez Świstówkę Roztocką do Morskiego Oka.

Dojazd do Kuźnic i zasady w Tatrzańskim Parku Narodowym

Do Kuźnic nie dojedziesz własnym samochodem. Z centrum Zakopanego kursują tam busy i autobusy, można też dojść pieszo. Ceny i godziny kursowania kolei na Kasprowy Wierch można sprawdzić u przewoźnika, Polskich Kolei Linowych; na jego stronie kupisz też bilet przez internet.

Przed całodzienną trasą przeczytaj, co zabrać w góry i jak dobrać buty trekkingowe.

Wstęp do Tatrzańskiego Parku Narodowego jest płatny, a aktualne zasady podaje strona TPN. Od 1 marca do 30 listopada wszystkie szlaki są zamknięte od zmierzchu do świtu. Do parku nie wolno wprowadzać psów, z wyjątkiem Drogi pod Reglami i szlaku wiodącego dnem Doliny Chochołowskiej. Chodzi się tylko po znakowanych szlakach.

Numer ratunkowy TOPR to 985 lub 601 100 300, warto też zainstalować w telefonie aplikację Ratunek.

Świnica – najczęściej zadawane pytania

Źródła

• Tatrzański Park Narodowy: turystyka pieszazasady, szlaki jednokierunkowe i okresowe zamknięcia szlaków
• Tatrzański Park Narodowy: komunikat turystycznyaktualne warunki, zamknięcia i zalecenia
• Polskie Koleje Linowe
• mapa-turystyczna.plczasy przejść, kolory i przebieg szlaków
• natatry.pl: szlaki w Tatrachwzorzec skali trudności szlaków
• Tatrzański Park Narodowy: Tatry zimąsprzęt i umiejętności potrzebne zimą powyżej schronisk
• Wikipedia: Świnicaopis miejsca, wysokości i historia
• Wikipedia: Zawratopis miejsca, wysokości i historia
• OpenStreetMapprzebieg szlaku, dystans i suma podejść (obliczenia własne na danych mapy i modelu wysokości, zob. źródła danych)

Autor tekstu

Mateuszwspółtwórca Hajków

Miłośnik wysokich gór i wymagających szlaków. Najlepiej czuje się tam, gdzie trasa prowadzi po łańcuchach, klamrach i eksponowanych graniach, z odrobiną adrenaliny. Na portalu opisuje wysokogórskie szlaki i dzieli się praktycznymi wskazówkami dla tych, którzy chcą wejść wyżej.

Teksty w serwisie

81

Pisze o

szlaki, sprzęt, poradniki

Wszystkie teksty MateuszaO serwisie