Rawki – szlak z Przełęczy Wyżniańskiej na Małą i Wielką Rawkę, Krzemieniec

Wielka Rawka (1307 m n.p.m.) i Mała Rawka (1272 m n.p.m.) leżą w Bieszczadach, w Bieszczadzkim Parku Narodowym, nad Przełęczą Wyżniańską. Główny szlak prowadzi z Przełęczy Wyżniańskiej za znakami zielonymi, a potem żółtymi przez Bacówkę PTTK pod Małą Rawką i Małą Rawkę: ma około 4,3 km, około 450 m podejścia, a wejście zajmuje około 1 godziny 55 minut. Wariantów wejścia jest pięć, a z Wielkiej Rawki można dojść niebieskim szlakiem na Krzemieniec, gdzie zbiegają się granice trzech państw.

Rawki – dwa szczyty nad Przełęczą Wyżniańską

Wielka Rawka jest najwyższym szczytem pasma granicznego w Bieszczadach Zachodnich i najwybitniejszym wzniesieniem tej części gór. Partia szczytowa ma postać wyrównanego grzbietu o długości około 700 m. Najwyższy punkt tworzy wychodnia piaskowca, a kilkadziesiąt metrów dalej stoi betonowy słup, dawny znak geodezyjny. Część źródeł podaje wysokość 1304 m. Szczyt pokrywa połonina, której dolna granica przebiega tu wyjątkowo wysoko, od około 1200 do ponad 1260 m, bo na stromych stokach nie wypasano bydła.

Mała Rawka jest kulminacją grzbietu Dział i ma na szczycie niewielką połoninę. Między obiema Rawkami leży przełęcz na wysokości 1254 m, na której rośnie najwyżej położony las w polskich Bieszczadach.

Przełęcz Wyżniańska (855 m) leży przy drodze wojewódzkiej nr 897, między Brzegami Górnymi a Ustrzykami Górnymi. Oddziela masyw Rawek od Połoniny Caryńskiej. Jest na niej parking i przystanek autobusowy.

Co widać z Małej i Wielkiej Rawki

Z Wielkiej Rawki widać wszystkie masywy pasma połonin i pasmo graniczne. Dalej rozciąga się panorama Bieszczadów Wschodnich i Połoniny Równej po stronie ukraińskiej oraz gór Słowacji, między innymi Wyhorlatu.

Z Małej Rawki widać grupę Tarnicy, Połoninę Wetlińską i Połoninę Caryńską.

Ile czasu zajmuje wejście na Rawki

Z Przełęczy Wyżniańskiej wejście na Wielką Rawkę zajmuje około 1 godziny 55 minut, a zejście tą samą drogą około 1 godziny 5 minut. Na samą Małą Rawkę jest z przełęczy około 3 km i około 420 m podejścia: wejście trwa około 1 godziny 30 minut, a zejście około 45 minut.

Z Ustrzyk Górnych niebieskim szlakiem wejście na Wielką Rawkę zajmuje około 2 godzin 50 minut, a zejście około 1 godziny 40 minut. Z parkingu w dolinie Rzeczycy wejście zajmuje około 2 godzin 10 minut, a zejście około 1 godziny 5 minut.

Z Wetliny na Małą Rawkę wejście trwa około 3 godzin 10 minut, a zejście około 2 godzin 15 minut. Przejście z Przełęczy Wyżniańskiej przez Rawki do Ustrzyk Górnych zajmuje łącznie około 3 godzin 35 minut. Wszystkie czasy podano bez postojów.

Który szlak na Rawki wybrać

Wariant	Start	Dystans	Podejścia	Czas w górę
Z Przełęczy Wyżniańskiej przez bacówkę i Małą Rawkę na Wielką Rawkę	Przełęcz Wyżniańska	około 4,3 km	około 450 m	około 1 h 55 min
Z Ustrzyk Górnych niebieskim szlakiem na Wielką Rawkę	Ustrzyki Górne	około 6,5 km	około 660 m	około 2 h 50 min
Z parkingu w dolinie Rzeczycy niebieskim na Wielką Rawkę	parking w dolinie Rzeczycy	około 4,3 km	około 610 m	około 2 h 10 min
Z Wetliny przez Dział na Małą Rawkę	Wetlina	około 8,2 km	około 650 m	około 3 h 10 min
Przejście Przełęcz Wyżniańska – Rawki – Ustrzyki Górne	Przełęcz Wyżniańska	około 10,8 km	około 460 m	około 3 h 35 min

W ostatnim wierszu czas dotyczy całego przejścia. Wejście z Przełęczy Wyżniańskiej ma 2 na 5, bo wymaga najmniejszej sumy podejść i zajmuje najmniej czasu. Pozostałe warianty mają 3 na 5 ze względu na długość i sumę podejść. Żaden nie ma łańcuchów ani trudności technicznych. Ostatnia trasa kończy się w Ustrzykach Górnych, więc trzeba zaplanować powrót na przełęcz.

Szlak z Przełęczy Wyżniańskiej na Małą i Wielką Rawkę

Główny wariant składa się z trzech odcinków:

• Przełęcz Wyżniańska – Bacówka PTTK pod Małą Rawką: zielonym szlakiem, około 1,3 km, około 25 minut,
• bacówka – Mała Rawka: zielonym szlakiem, około 1,8 km, około 1 godziny 5 minut,
• Mała Rawka – Wielka Rawka: żółtym szlakiem, około 1,2 km, około 25 minut.

Zejście z Wielkiej Rawki z powrotem na Małą Rawkę zajmuje około 20 minut. Najtrudniejszy jest środkowy odcinek: od bacówki szlak podchodzi stromo lasem, a dopiero wyżej las ustępuje odsłoniętemu grzbietowi. Z Małej Rawki na Wielką szlak prowadzi przez przełęcz na wysokości 1254 m.

Tą trasą szliśmy 3 listopada 2023 roku. Z Przełęczy Wyżniańskiej wyszliśmy przed wpół do dziesiątej, na Małej Rawce byliśmy o wpół do jedenastej, a na Wielkiej Rawce po jedenastej. Pod Małą Rawką szlak prowadzi po drewnianych stopniach wzdłuż liny.

Wejście na Małą i Wielką Rawkę pokazuje film z kanału Mateusza Stawarza.

Odtwórz film: Zobacz nie tylko Tarnicę! | Mała i Wielka Rawka - Bieszczady

Na kopule szczytowej Wielkiej Rawki szlak biegnie wyrównanym, odsłoniętym grzbietem. Stoi na niej wspomniany już betonowy słup geodezyjny.

Bacówka PTTK pod Małą Rawką – przystanek pod szczytem

Bacówka stoi na wysokości 930 m n.p.m., u podnóża Małej Rawki, w Bieszczadzkim Parku Narodowym. Leży przy zielonym szlaku, 900 m od drogi nr 897, czyli Wielkiej Pętli Bieszczadzkiej. Otwarto ją 29 listopada 1979 roku. Powstała według idei Edwarda Moskały jako druga taka bacówka w Bieszczadach i ósma w Polsce.

Bacówka oferuje bufet i noclegi, a zimą można w niej wypożyczyć rakiety śnieżne. Wystarczą do nich zwykłe buty turystyczne. Warunki rezerwacji, cennik i godziny otwarcia sprawdzisz na stronie Bacówki PTTK pod Małą Rawką. Z trzech stron otacza ją las, a po panoramę trzeba wyjść na pobliski Wierch Wyżniański.

Na Wielką Rawkę z Ustrzyk Górnych i z doliny Rzeczycy

Z Ustrzyk Górnych prowadzi niebieski szlak. Pierwszy odcinek, liczący około 2,2 km (około 40 minut), biegnie drogą do parkingu w dolinie Rzeczycy. Stamtąd na Wielką Rawkę jest około 4,3 km i około 2 godzin 10 minut marszu. Razem daje to około 6,5 km, około 660 m podejścia i około 2 godzin 50 minut.

Z parkingu w dolinie Rzeczycy idziesz tym samym niebieskim szlakiem, ale bez odcinka drogą: do przejścia jest około 4,3 km i około 610 m podejścia. Niebieski szlak dochodzi do grzbietu Wielkiej Rawki na jego południowo-wschodnim krańcu, gdzie łączy się ze szlakiem żółtym. Dalej prowadzi pasmem granicznym przez Krzemieniec.

Z Wetliny przez Dział na Małą Rawkę

Najdłuższe dojście prowadzi zielonym szlakiem z Wetliny grzbietem Działu:

• Wetlina – Dział: zielonym szlakiem, około 5,3 km, około 2 godzin 5 minut,
• Dział – Mała Rawka: zielonym szlakiem, około 2,9 km, około 1 godziny 5 minut.

Na Małą Rawkę daje to łącznie około 8,2 km, około 650 m podejścia i około 3 godzin 10 minut. Do Wielkiej Rawki dochodzi jeszcze około 1,2 km żółtym szlakiem, więc cała trasa ma około 9,4 km, około 690 m podejścia i zajmuje około 3 godzin 35 minut.

Krzemieniec – z Wielkiej Rawki na styk trzech granic

Krzemieniec (Kremenaros, 1221 m) leży w paśmie granicznym. Jest zalesiony, płaski i ma kilka kulminacji. Na najbardziej wysuniętej na zachód, w punkcie o wysokości 1208 m, zbiegają się granice Polski, Słowacji i Ukrainy. Miejsce to jest oznaczone granitowym obeliskiem. Krzemieniec jest najwyższym punktem słowackiej części Bieszczadów Zachodnich, czyli Gór Bukowskich.

Z Wielkiej Rawki na Krzemieniec prowadzi niebieski szlak: to około 1,8 km i około 40 minut marszu, w większości w dół, z około 70 m podejścia i około 150 m zejścia. Między Wielką Rawką a Krzemieńcem leży przełęcz na wysokości 1137 m. Powrót na Wielką Rawkę zajmuje około 50 minut i wymaga około 160 m podejścia. Wycieczka z Przełęczy Wyżniańskiej na Krzemieniec i z powrotem tą samą drogą to około 12,2 km i około 4 godzin 30 minut marszu.

Od strony słowackiej na Krzemieniec dochodzi czerwony szlak z Novej Sedlicy. Park wymienia też transgraniczną ścieżkę przyrodniczą „Wielka Rawka – Kremenaros – Nova Sedlica”. Granica z Ukrainą jest zewnętrzną granicą strefy Schengen i wolno ją przekraczać tylko na przejściach granicznych, więc na Krzemieńcu musisz pozostać po polskiej albo słowackiej stronie.

Na Krzemieńcu byliśmy 3 listopada 2023 roku po dwunastej.

Bilety, parking na Przełęczy Wyżniańskiej i zasady parku

Wstęp na szlaki Bieszczadzkiego Parku Narodowego jest płatny przez cały rok. Masyw Rawek ma pięć wejść z punktami informacyjno-kasowymi:

• Ustrzyki Górne – Wielka Rawka,
• Przełęcz Wyżniańska – Mała Rawka – Wielka Rawka,
• Wetlina – Dział – Mała Rawka,
• Wetlina – Rabia Skała – pasmo graniczne – Wielka Rawka,
• Przełęcz Wyżna – Dział.

Bilet kupisz w punkcie kasowym albo przez internet na stronie Bieszczadzkiego Parku Narodowego. Bilety parku omawiamy też przy szlaku na Tarnicę. Park prowadzi płatne parkingi na Przełęczy Wyżniańskiej i w dolinie Rzeczycy, skąd wchodzi się na Wielką Rawkę od strony Ustrzyk Górnych. Opłaty obowiązują także zimą. Szlaki są udostępnione do ruchu od wschodu do zachodu słońca.

Na szlaki parku nie wolno wprowadzać ani wnosić psów. W tym masywie wyjątkiem jest odcinek od Przełęczy Wyżniańskiej do Bacówki pod Małą Rawką: tam pies może iść na smyczy i w kagańcu. Wyżej, na Małą i Wielką Rawkę, z psem wejść nie wolno. Z psem możesz za to wejść na bieszczadzkie szczyty poza parkiem narodowym.

Bieszczady są ostoją niedźwiedzia: chodź tylko szlakiem i nie zostawiaj resztek jedzenia.

Wiatr, burza i błoto na Rawkach

Grzbiet Rawek jest odsłonięty. Park radzi zakładać, że na szczycie będzie wiał silny wiatr, oraz zabrać kurtkę, czapkę i rękawiczki niezależnie od pogody w dolinie. Powyżej bacówki nie ma po drodze żadnego schronienia. Sprawdź, co zabrać w góry do plecaka.

Podczas burzy nie wolno przebywać na kopułach szczytowych: trzeba od razu schodzić najkrótszą drogą. Po opadach trwających dłużej niż dwa dni szlaki robią się błotniste i śliskie. Park nazywa błoto nieoficjalnym synonimem Bieszczadów.

Połoniny są oznakowane czerwonymi numerowanymi tyczkami, a przy wzywaniu pomocy podaje się numer z najbliższej tyczki. Numer alarmowy GOPR to 985, możesz też skorzystać z aplikacji Ratunek.

Rawki zimą

Zimą szlaki są dostępne, ale nie są przecierane. Z północno-wschodnich zboczy Wielkiej Rawki schodzą niekiedy lawiny, a ratownicy wymieniali ten rejon w ostrzeżeniach lawinowych. Stopień zagrożenia ogłasza Grupa Bieszczadzka GOPR. Na terenie parku najczęstsze są lawiny deskowe.

Z zasad bezpieczeństwa parkuBieszczadzki Park Narodowy

„Zejście lawiny jest najczęściej spowodowane przez osoby, które poruszają się poza wyznakowanymi szlakami turystycznymi (dochodzi wtedy do naruszenia równowagi mas śnieżnych).”

Numer ratunkowy w górach985 lub 601 100 300

Z tego powodu nie schodź ze znakowanego szlaku. Podejście lasem na Małą Rawkę bywa oblodzone, więc potrzebne są raczki albo raki. Sprawdź, czym się różnią. Park ostrzega, że zimą czas przejścia może być nawet dwa razy dłuższy niż latem. Przy śnieżycach, oblodzeniu albo zagrożeniu lawinowym park może zamknąć szlak lub jego odcinek; aktualne komunikaty publikuje strona parku. Wejście z Przełęczy Wyżniańskiej należy do bieszczadzkich szlaków na pierwszy raz zimą.

Rawki – najczęściej zadawane pytania

Rawki – galeria zdjęć z wycieczki

Zdjęcia z naszego przejścia 3 listopada 2023 roku: z Przełęczy Wyżniańskiej przez Małą i Wielką Rawkę na Krzemieniec. Fot. hajki.pl

Źródła

• Bieszczadzki Park Narodowyregulamin, bilety wstępu, wejścia w masyw Rawek, parkingi, zasady dla psów i komunikat turystyczny
• Bieszczadzki Park Narodowy: zasady bezpieczeństwawiatr, burze, lawiny i oznakowanie połonin tyczkami
• Bacówka PTTK pod Małą Rawkąpołożenie i historia bacówki, bufet, noclegi, wypożyczalnia rakiet śnieżnych, szlaki dojściowe
• mapa-turystyczna.plczasy przejść, kolory i przebieg szlaków
• Wikipedia: Wielka Rawkatopografia, wysokość, panorama, lawiny; także hasła Mała Rawka, Krzemieniec (szczyt) i Przełęcz Wyżniańska
• Kodeks graniczny Schengen, rozporządzenie (UE) 2016/399przekraczanie granic zewnętrznych tylko na przejściach granicznych (art. 5)
• GOPR, Grupa Bieszczadzkakomunikat lawinowy i warunki na szlakach
• OpenStreetMapprzebieg szlaku, dystans i suma podejść (obliczenia własne na danych mapy i modelu wysokości, zob. źródła danych)

Autor tekstu

Mateuszwspółtwórca Hajków

Miłośnik wysokich gór i wymagających szlaków. Najlepiej czuje się tam, gdzie trasa prowadzi po łańcuchach, klamrach i eksponowanych graniach, z odrobiną adrenaliny. Na portalu opisuje wysokogórskie szlaki i dzieli się praktycznymi wskazówkami dla tych, którzy chcą wejść wyżej.

Teksty w serwisie

81

Pisze o

szlaki, sprzęt, poradniki

Wszystkie teksty MateuszaO serwisie