Banówka – szlaki z Doliny Rohackiej i Żarskiej, grań Trzech Kop i trudności

Banówka (Baníkov, 2178 m n.p.m.) leży na Słowacji, w głównej grani Tatr Zachodnich. Najkrótszy szlak na Banówkę prowadzi z parkingu pod Spaloną w Dolinie Rohackiej. Wiedzie najpierw czerwonym szlakiem do polany Adamcula, potem za znakami żółtymi przez Dolinę Spaloną na Banikowską Przełęcz (Baníkovské sedlo), a stamtąd czerwonym i zielonym szlakiem granią na szczyt. Trasa ma około 6,9 km i około 1140 m podejścia, a wejście zajmuje około 4 godzin 5 minut. Szczyt leży w słowackiej części Tatr, w Tatrzańskim Parku Narodowym (TANAP).

Banówka – najwyższy szczyt głównej grani Tatr Zachodnich

Banówka wznosi się między Pachołem (2166 m), od którego oddziela ją Banikowska Przełęcz (2043 m), a Hrubą Kopą (2168 m), oddzieloną od niej Przełęczą nad Zawratami (2069 m). To najwyższy szczyt Tatr Zachodnich leżący ściśle w grani głównej i czwarty co do wysokości w całych Tatrach Zachodnich. Wyższe są tylko Bystra, Raczkowa Czuba i Baraniec, położone w graniach bocznych. Banówka jest na naszej liście szczytów w Tatrach dostępnych szlakiem.

Od północy Banówka opada bardzo stromą, 350-metrową ścianą do Doliny Spalonej, a u jej podnóża zalegają wielkie stożki piargowe. Banówka tworzy długą, prawie poziomą grań ze słabo wyodrębnionymi wierzchołkami. Jest zbudowana ze skał krystalicznych i wyglądem przypomina szczyty Tatr Wysokich. We wschodniej grani wznoszą się skalna czuba i Igła w Banówce. Z grani i z wierzchołka roztacza się rozległa panorama.

Nazwa pochodzi od liptowskiej gwarowej formy „Banovka”, a ta od słowa „bania”, oznaczającego dawną kopalnię. W XVIII wieku u podnóża szukano rud żelaza.

Dojazd pod Banówkę – Zwierówka i wylot Doliny Żarskiej

Od północy szlak zaczyna się w Zwierówce (Zverovka), osiedlu miejscowości Zuberzec na Orawie. Droga w głąb doliny jest zamknięta dla ruchu samochodowego, a pod Spaloną (Pod Spálenou, około 1030 m) jest duży, płatny parking. Zobacz, jak dojechać do Doliny Rohackiej. Asfaltową drogą, czerwonym szlakiem, dochodzi się do polany Adamcula (około 1189 m), skąd odchodzą szlaki żółty i niebieski, prowadzące obok Rohackich Wodospadów.

Od południa szlak zaczyna się u wylotu Doliny Żarskiej (Žiarska dolina, około 906 m) w miejscowości Żar (Žiar) koło Liptowskiego Mikułasza. Jest tam parking, a sama dolina też jest zamknięta dla ruchu samochodowego.

Szlak na Banówkę Doliną Spaloną przez Banikowską Przełęcz

Wariant główny prowadzi przez Dolinę Spaloną, głównie żółtym szlakiem. Odcinki wyglądają tak:

• parking pod Spaloną – Adamcula, drogą, czerwonym szlakiem: około 2,1 km, około 45 minut,
• Adamcula – rozdroże pod Przednim Zielonym (Pod Predným zeleným, około 1473 m), żółtym szlakiem wraz z niebieskim, obok Rohackich Wodospadów i progiem Doliny Spalonej: około 1,8 km, około godziny,
• rozdroże pod Przednim Zielonym – rozdroże pod Hrubą Kopą (około 1577 m), żółtym szlakiem: około 0,6 km, około 20 minut,
• rozdroże pod Hrubą Kopą – Banikowska Przełęcz, żółtym i zielonym szlakiem przez kamienisty kocioł Doliny Spalonej: około 1,9 km, około 1 godziny 30 minut,
• Banikowska Przełęcz – Banówka, czerwonym i zielonym szlakiem granią: około 0,5 km, około 30 minut.

Cała trasa liczy około 6,9 km i około 1140 m podejścia, a wejście zajmuje około 4 godzin 5 minut. Zejście tą samą drogą trwa około 3 godzin 20 minut.

Dolina Spalona to duży kocioł lodowcowy, który opada do Doliny Rohackiej progiem o wysokości 200 m. Jej dno pokrywają granitowe głazy, a na buli na wysokości około 1450 m, gdzie dawniej stały szałasy, jest rozdroże szlaków ze stołami i ławkami. W dolinie często widać kozice.

Szlak na Banikowską Przełęcz prowadzi po dużych blokach i płytach skalnych, jest stromy i żmudny, a w deszczu wymaga dużej ostrożności. Między przełęczą a szczytem są w grani dwa skalne garby, które szlak trawersuje – tu zaczynają się miejsca mocno eksponowane.

Na Banówkę przez Rohackie Stawy

Przejście z parkingu drogą do Bufetu Rohackiego (Ťatliakova chata, około 1350 m) liczy około 4 km i zajmuje około 1 godziny 15 minut. Od 2017 roku Bufet Rohacki ma 25 miejsc noclegowych. Stamtąd zielonym szlakiem dolną częścią Doliny Smutnej dochodzi się nad Rohackie Stawy (Roháčske plesá): około 3,1 km, około 1 godziny 15 minut. To cztery stawy ułożone na trzech poziomach. Wzdłuż nich poprowadzono ścieżkę dydaktyczną parku z ławkami i tablicami informacyjnymi.

Zejście znad Wyżniego Rohackiego Stawu do rozdroża pod Hrubą Kopą (około 1,2 km) zajmuje około 30 minut. Dalej trasa pokrywa się z wariantem przez Dolinę Spaloną, a wejście na szczyt zajmuje jeszcze około 2 godzin. Razem to około 10,7 km, około 1330 m podejścia i około 5 godzin 5 minut. Często łączy się oba warianty: wejście przez stawy, zejście Doliną Spaloną albo odwrotnie.

Banówka z Doliny Żarskiej przez Jałowiecką Przełęcz

Od południa niebieski szlak prowadzi od wylotu doliny do Schroniska Żarskiego (Žiarska chata, 1289 m). Do przejścia jest około 4,7 km, a wejście zajmuje około 1 godziny 35 minut. Ze schroniska zielony szlak wiedzie obok Symbolicznego Cmentarza Ofiar Tatr Zachodnich, przez Szarafiowy Żleb, Jałowiecką Przełęcz (Jalovecké sedlo, 1858 m) i Jałowiecki Przysłop (2142 m) na Banówkę. Ten odcinek liczy około 4 km i około 920 m podejścia, a przejście zajmuje około 2 godzin 30 minut.

Cała trasa liczy około 8,7 km i około 1310 m podejścia, a wejście zajmuje około 4 godzin 5 minut. Zejście tą drogą trwa około 3 godzin 15 minut. Szlak przez Jałowiecki Przysłop ma miejsca o dużej ekspozycji, bo grań jest od wschodu silnie podcięta.

Grań z Banówki przez Hrubą Kopę i Trzy Kopy na Smutną Przełęcz

Pętla zaczyna się jak wariant główny, a z Banówki czerwony szlak wiedzie granią na wschód. Do Hrubej Kopy (2168 m) jest około 1,1 km, co zajmuje około godziny, a stamtąd przez Trzy Kopy (Tri kopy) na Smutną Przełęcz (1963 m) jeszcze około 1 km i około 50 minut. Cała grań Banówka – Smutna Przełęcz ma około 2,1 km i zajmuje około 1 godziny 50 minut, a w przeciwną stronę około 1 godziny 55 minut. Ze Smutnej Przełęczy schodzi się niebieskim szlakiem Doliną Smutną do Bufetu Rohackiego, a dalej drogą na parking. Ten odcinek liczy około 7,2 km i zajmuje około 2 godzin 45 minut. Cała pętla ma około 16,2 km i około 1230 m podejścia, a jej przejście zajmuje około 8 godzin 40 minut bez postojów.

Grań Banówka – Hruba Kopa – Trzy Kopy – Smutna Przełęcz oceniamy na 4 na 5. Wschodnia grań Banówki, między wierzchołkiem a Przełęczą nad Zawratami, uchodzi za jeden z najtrudniejszych fragmentów znakowanych szlaków turystycznych w Tatrach. Szlak trawersuje tam po południowej stronie Igłę w Banówce i skalną czubę, której obejście jest ubezpieczone łańcuchem.

Grań Trzech Kop (najwyższy wierzchołek wznosi się na 2136 m) charakterem przypomina polską Orlą Perć. Szlak prowadzi granią albo trawersuje jej południowe zbocza, przez wcięte w skałę szczerby, ubezpieczone łańcuchami na odcinkach długości około 35 m. Miejscami przecina przepaściste ściany o dużej ekspozycji. To trasa dla wprawnych i odpornych na ekspozycję turystów. My przeszliśmy tę grań 20 września 2025 roku od Smutnej Przełęczy, po wejściu na oba Rohacze.

Grań przez Banówkę, Hrubą Kopę i Trzy Kopy pokazuje film z kanału Wojtek B.

Odtwórz film: Banówka, Trzy Kopy, Hruba Kopa | Granią Tatr Zachodnich #5

Za Smutną Przełęczą grań prowadzi dalej na Rohacze.

Warianty wejścia na Banówkę

Wariant	Start	Dystans	Podejścia	Czas
Z Doliny Rohackiej Doliną Spaloną przez Banikowską Przełęcz	parking pod Spaloną (Zwierówka)	około 6,9 km	około 1140 m	około 4 h 5 min
Z Doliny Rohackiej przez Rohackie Stawy	parking pod Spaloną (Zwierówka)	około 10,7 km	około 1330 m	około 5 h 5 min
Z Doliny Żarskiej przez Jałowiecką Przełęcz	wylot Doliny Żarskiej (Žiar)	około 8,7 km	około 1310 m	około 4 h 5 min
Pętla przez Banówkę, Hrubą Kopę i Trzy Kopy	parking pod Spaloną (Zwierówka)	około 16,2 km	około 1230 m	około 8 h 40 min

Trzy pierwsze warianty oceniamy na 3 na 5, pętlę z granią Trzech Kop na 4 na 5. Wejście z Doliny Żarskiej zajmuje tyle samo czasu co wariant przez Dolinę Spaloną, ale ma większą sumę podejść.

Dla kogo jest szlak na Banówkę

Wejście przez Banikowską Przełęcz jest dla osób z dobrą kondycją, które pewnie poruszają się po skalnych blokach i płytach. Przed wyjściem sprawdź, jak dobrać buty trekkingowe i co zabrać w góry na cały dzień.

Grań Trzech Kop jest tylko dla osób z doświadczeniem na szlakach z łańcuchami i odpornych na ekspozycję. Odradzamy ją osobom z lękiem wysokości i początkującym. Nie wychodź na grań w czasie deszczu, bo skalne płyty są wtedy śliskie. Unikaj jej też, gdy prognoza zapowiada burze – szlak biegnie odsłoniętą granią, a schroniska stoją dopiero w dolinach.

Banówka zimą – zamknięcie szlaków

Od 1 listopada do 31 maja zamknięte są wszystkie szlaki na Banówkę: żółty Doliną Spaloną od Rohackiego Wodospadu do Banikowskiej Przełęczy, zielony od Bufetu Rohackiego obok Rohackich Stawów, zielony ze Schroniska Żarskiego przez Jałowiecką Przełęcz i czerwony graniowy. W tym czasie wejście znakowanym szlakiem jest niedozwolone. Zimą wolno dojść drogą do Bufetu Rohackiego i doliną do Schroniska Żarskiego.

Zimą spod Jałowieckiej Przełęczy schodzą lawiny. W marcu 2009 roku ze stoków nad Doliną Żarską zeszła lawina o szerokości 2,5 km, która uszkodziła Schronisko Żarskie. W czerwcu i w październiku w wysokich partiach bywa śnieg i lód, więc przed wyjściem sprawdź aktualne warunki.

Zasady słowackiego parku na szlaku na Banówkę – zamknięcie sezonowe, psy, ubezpieczenie

Banówka leży w słowackim Tatrzańskim Parku Narodowym (TANAP). Obowiązują tu następujące zasady:

• po parku chodzi się tylko znakowanymi szlakami i tylko za dnia; po zmroku wolno jedynie dojść najkrótszą drogą do schroniska, w którym masz nocleg,
• od 1 listopada do 31 maja wszystkie szlaki na Banówkę są zamknięte – to stała zasada parku, niezależna od pogody,
• ze zwierzętami nie wolno wchodzić na żółty i niebieski szlak od Adamculi w górę, na zielony od Bufetu Rohackiego przez Rohackie Stawy, na zielony ze Schroniska Żarskiego przez Banówkę ani na całą grań, więc psa na tę trasę nie zabierzesz,
• ratownictwo górskie na Słowacji prowadzi Horská záchranná služba (HZS), która ma własną aplikację na telefon,
• od 1 lipca 2006 roku osoba, której dotyczy akcja ratunkowa albo poszukiwawcza w górach, pokrywa jej koszty (obowiązek nie dotyczy niepełnoletnich).

Dlatego przed wyjazdem wykup ubezpieczenie obejmujące koszty ratownictwa górskiego na Słowacji. Listę ubezpieczycieli podaje Horská záchranná služba. Aktualne zamknięcia i remonty szlaków sprawdzisz na stronie TANAP.

Wstęp do słowackiego parku narodowego jest bezpłatny. Ratownictwo jest za to odpłatne, dlatego ubezpieczenie trzeba mieć własne.

Z informacji ratownikówHorská záchranná služba

„Typową interwencją techniczną jest utknięcie. Człowiek wchodzi w teren, w którym nie może ani iść dalej, ani wrócić, i wtedy potrzebuje pomocy ratowników.”

Numer ratunkowy w górach985 lub 601 100 300

Numer alarmowy słowackich ratowników górskich to 18 300, działa też ogólnoeuropejski numer 112.

Banówka – najczęściej zadawane pytania

Źródła

• TANAP: turystyka piesza i zamknięcie sezonowe szlakówzasady poruszania się po parku, lista szlaków zamykanych od 1 listopada do 31 maja, szlaki, na które nie wolno wchodzić ze zwierzętami
• Horská záchranná služba: ubezpieczenieodpłatność akcji ratunkowych, numer alarmowy 18 300
• mapa-turystyczna.plczasy przejść, kolory i przebieg szlaków
• Wikipedia: Banówkatopografia, opis grani, nazwa; także hasła Trzy Kopy, Hruba Kopa, Banikowska Przełęcz i Dolina Spalona
• Wikipedia: Bufet RohackiŤatliakova chata, 25 miejsc noclegowych po przebudowie zakończonej w 2017 roku
• OpenStreetMapprzebieg szlaku, dystans i suma podejść (obliczenia własne na danych mapy i modelu wysokości, zob. źródła danych)

Autorka tekstu

Karinawspółtwórczyni Hajków

Pasjonatka gór i wycieczek z plecakiem. Na szlaki wybiera się z mężem i synem, najczęściej w Tatry Zachodnie i Karkonosze, które są jej ulubionymi pasmami. Na portalu dzieli się relacjami z wyjść i trasami sprawdzonymi na rodzinnych wycieczkach.

Teksty w serwisie

67

Pisze o

szlaki, odzież

Wszystkie teksty KarinyO serwisie